تکلیف خانه
يكي از راه هاي ارتباطي بين آموزش هاي مدرسه اي و جامعه خارج از مدرسه ، تكليف دانش آموز است . تكليف منزل يك وظيفه است يعني اين كه مانند ساير اقدامات و رخدادهاي آموزشي در مسير آموزش قرار دارد . يكي از وظايف مهم معلم ، طراحي آموزشي است . در بخشي از طراحي آموزشي بحث تكليف وجود دارد پس معلم حق دارد براي دانش آموزان بر اساس توانمندي و علاقه آنها تكليف يا وظايفي را تعيين كند . دانش آموز تيز وظيفه دارد تكاليف را در منزل انجام دهد .
راهبردهاي كليدي تكليف در منزل
اغلب دانش آموزان در هنگام شنيدن كلمه تكليف شب به همان احساسي دچار مي شوند كه موقع دندان درد به آنان دست مي دهد . اين احساس در اغلب معلمان نيز به صورت احساسي كسل كننده و يكنواخت درآمده است . با وجود اين واقعيت ها ، تكليف شب مي تواند يكي از مهم ترين و مؤثرترين مؤلفه براي يادگيري تلقي شود مشروط بر اين كه يادبگيريم چگونه از آن استفاده كنيم . در اينجا چهار راهبرد كليدي و مادر جهت ارائه تكليف معرفي مي گردد :
1-تعيين تكليف با نظر شاگرد
توصيف راهبرد : در تعيين تكليف منزل بايد به نظر و انتخاب شاگرد توجه داشته باشيد .
هدف راهبرد : افزايش يادگيري دانش آموزان و كمك به آنان براي اين كه حس مسؤوليت پذيري خود را توسعه دهند .
2-مشاركت گروهي ( به صورت دو به دو )
توصيف راهبرد : گروه دانش آموزان در كنار هم مي نشينند و به بررسي تكاليف منزل و تصحيح آن مي پردازند .
هدف راهبرد : افزايش يادگيري علمي و ارتقاي سطح مسؤوليت پذيري شاگردان
3-شنيدن در خصوص تكليف منزل
توصيف راهبرد : معلم در لحظاتي كوتاه پاي صحبت دانش آموزاني كه تكليف خود را انجام داده اند ، مي نشيند .
هدف راهبرد : اين امر موجب افزايش عادات كاري مسؤولانه شاگردان مي شود و تكليف منزل به مثابه ابزاري براي جلب توجه ويژه معلم به هريك از شاگردان تلقي مي گردد .
4-كاربست تكليف غيرمشابه با كار كلاسي
توصيف راهبرد : تكاليف منزل بايد از فعاليت هاي كلاسي متمايز باشد .
هدف راهبرد : جذاب تر كردن تكاليف منزل براي دانش آموزان
اثرات و كارايي تكليف منزل
الف-اثرات مثبت تكليف :
-به خاطر سپردن دانش حقايق و اطلاعات
-درك بيشتر
-تفكر انتقادي بهتر ، شكل گيري مفاهيم ، پذيرش اطلاعات
-تقويت و غني سازي برنامه درسي
ب-اثرات تحصيلي بلندمدت :
-اشتياق به يادگيري در اوقات فراغت
-بهبود طرز تفكر نسبت به مدرسه
-عادت به مطالعه و مهارت آموزي
ج-اثرات غيرتحصيلي
-خود راهبري بيشتر
-خودانضباطي بيشتر
-تنظيم بهتر وقت
-كنجكاوي بيشتر
-استقلال بيشتر
د-اثرات منفي تكليف
-بيزار شدن ، از دست دادن علاقه به مطالب درسي ، خستگي جسمي و روحي
-فشار والدين در انجام تكاليف
-تقلب ، رونويسي ، افزايش فاصله بين دانش آموز ممتاز و ضعيف
نتيجه :
بنابراين تكليف را مي توان يك رخداد دو وجهي فرض كرد . يكي اين كه تكليف ( نامناسب ) مي تواند در روند آموزش و پرورش و يادگيري ، اثرات منفي داشته باشد . ديگر اين كه به لحاظ برخي شرايط موجب رشد كيفي در فرآيند آموزشي خواهد شد .
منبع :
دكتر قوچيان ، نادرقلي ، فضلي خاني و دكتر موسوي . فرآيند برنامه ريزي تكاليف درسي دانش آموزان