.

<<امید>> روندی فعال و آموختنی است؛ شیوه‌ای از اندیشیدن است كه رفتارهای خاصی به دنبال دارد. امید مانند بذری است كه در ذهن كودك كاشته می‌شود و با رشد كودك رشد می‌كند. هرچند امید بخشی از روند طبیعی رشد كودكان است اما شرایط محیط و رفتار افراد موثر در زندگی كودك می‌تواند رشد امید را متوقف یا تقویت كند.در حقیقت بعضی شرایط و فضاها برای شكوفایی امید مناسب هستند و متاسفانه برخی شرایط و فضاها امید را بیمار و رشد آن را متوقف می‌كنند. پژوهشگران معتقدند رشد امید از 3 ماهگی شكل می‌گیرد كودك با اشاره‌كردن به شیء دلخواه، در واقع هدفی را تعیین می‌كند و این شكل‌گیری هدف در واقع زیربنای امید است. بدون تردید برای داشتن فرزندان امیدوار، ابتدا باید پدر و مادرها با امید بیندیشند. در واقع یكی از مهم‌ترین قدم‌هایی كه می‌توانید در راه پرورش امید در فرزندتان بردارید، پرورش امید در خودتان است. دلیل این امر نیز ساده است، چرا كه از آغاز هوشیاری كودك، پدر و مادر مهم‌ترین تاثیر را در افكار و رفتار وی دارند و كودك دائما در پی تایید پدر و مادرش است. كلام پدر و مادر ملكه ذهن كودك می‌شود، جزئی از زبان او می‌شود و عاقبت، امیدواری یا نومیدی كودك را شكل می‌دهد. پس می‌توان گفت بزرگسالان پرامید، تفكر پرامید را به كودكانشان منتقل می‌كنند. برعكس این قضیه نیز درست است؛ یعنی بزرگسالان كم‌امید، پیام‌های منفی به كودكان می‌دهند و روحیه مثبت آنها را تضعیف می‌كنند. گاه تفكر كم‌امید، از یك نسل به نسل دیگر منتقل می‌شود. برخی از والدین به طور ناخواسته پیام‌های یأس‌آوری را به فرزندان خود منتقل می‌كنند. پیام‌هایی چون، امیدی به آینده ندارم، در زندگی به جایی نمی‌رسم، نه، نمی‌توانم و... كه این عبارات یأس‌آور موجب می‌شوند كه فرزندان نیز در راه رسیدن به هدف، انرژی كافی نداشته باشند. پس به این دلیل كه شما سرمشق فرزندانتان هستید و به آنها یاد می‌دهید كه چگونه با خود حرف بزنند؛ بهتر است پیام‌های ناامیدكننده خود را تغییر دهید و الگوی جدیدی برای فرزندانتان بشوید. <<امید>> در زمینه‌های مختلف زندگی فرزندان معمولا زمینه‌های مهم زندگی كودكان به خصوص در سنین 6تا12 سالگی شامل تكالیف مدرسه، خانواده، بازی و سرگرمی، ایمنی، تندرستی و امور معنوی است. برای تقویت «امید موثر» می‌بایست مشكلات متعارف كودكان را در زمینه‌های یادشده بررسی كنیم. همچنین لازم است اهداف مناسبی را تعیین كرده و فراموش نكنیم این اهداف برای فرزندمان به اندازه كافی جذاب باشد تا دستیابی به آنها موجب تقویت امید در او بشود. به عنوان نمونه مشكلات معمول در كودكان در این سنین در زمینه آموزشی عبارتند از: بی‌علاقه‌بودن به مدرسه، انجام‌ندادن تكالیف درسی و گرفتن نمره‌های پایین. باید توجه داشت این مشكلات می‌توانند علل گوناگونی داشته باشند. ممكن است فرزندتان به آموزگارش علاقه نداشته باشد و یا با همكلاسی‌هایش ناسازگار باشد. لازم است ابتدا دلایل اصلی مشكل را پیدا كنید مثلا اگر فرزندتان رابطه خوبی با همسالانش ندارد به او كمك كنید تا رابطه اجتماعی‌اش را بهتر كند و به او نشان دهید كه مشكلاتش برای شما مهم است. همچنین مشكلات خانوادگی شامل جر و بحث كودك با پدر و مادر و خواهر و برادر، بی‌اعتنایی یا خودداری از انجام كارهای خانه و دوری‌گزیدن از سایر افراد خانواده است. در اینجا هم علل مسائل خانوادگی می‌تواند گوناگون و فراوان باشد اما یك دلیل شایع، خشم كودك است. پرداختن به علت خشم به اندازه درمان رفتار خشم‌آلود مهم است. برای درك علل خشم، باید با روی باز به سخنان فرزندتان گوش دهید. اگر نگرانی‌های او ناشی از مشكلات خانوادگی است، بهتر است از یك مشاور خانواده كمك بگیرید. مشكل دیگری كه در زمینه خانواده دیده می‌شود، مقاومت فرزندان در برابر انجام وظایفی است كه برعهده آنان گذاشته می‌شود. برای حل این مشكل نیز می‌توانید گام‌به‌گام پیش بروید. ابتدا وظایف ساده و كوچك را به او محول كنید چرا كه این خود یك هدف محسوب می‌شود و در ضمن فرصتی برای تقویت امید در فرزندتان است. در زمینه معنوی نیز می‌توان گفت اهمیت امور معنوی برای فرزندتان، به تربیت شما بستگی دارد. اگر معنویات در زندگی شما بی‌اهمیت باشد برای فرزندتان هم همین‌طور خواهد بود. به هر حال مهم است كه شما بتوانید به پرسش‌های معنوی فرزندتان پاسخ بدهید. با تعیین هدف‌هایی نظیر تعیین‌وقت دعا و عبادت، خواندن كتاب‌های دینی و یادگیری درباره ادیان جهان به فرزندتان كمك كنید تا در زمینه معنوی، به رضایت‌خاطر بیشتری برسد چرا كه اعتقاد معنوی فرزند شما در مقاومت وی در برابر مشكلاتش در آینده بسیار موثر است. گام‌های اساسی پرورش «امید» در فرزندان - به فرزندتان انرژی بدهید هرچه فرزندتان سالم‌تر و سرحال‌تر باشد، انرژی بیشتری برای رسیدن به اهدافش دارد. شما به عنوان پدر و مادر از چند طریق می‌توانید تشخیص دهید كه فرزندتان سالم و سرحال است؛ مثلا دقت كنید آیا فرزند شما با شور و شوق از خواب بیدار می‌شود یا با بی‌حالی؟ آیا زمانی كه مسافت كوتاهی می‌دود از نفس می‌افتد و یا همواره با پیشنهاد شما برای بازی در فضای باز مخالفت می‌كند؟ اصولا این‌گونه رفتارها نشانه كمبود انرژی جسمانی كودك شماست. اگر فرزندتان از نظر جسمانی ضعیف باشد، طبیعتا انرژی لازم برای انجام كارهای روزانه را نخواهد داشت و در نتیجه به سختی می‌تواند در راه رسیدن به اهداف تازه با شور و شوق بكوشد. - فرزندتان را فعال كنید برخلاف تصور عموم، فعالیت، شخص را خسته نمی‌كند. مثلا ورزش، انسان را سرشار از انرژی می‌كند. البته كودك یا نوجوان خموده باور نمی‌كند كه ورزش موجب افزایش انرژی جسمانی و ذهنی‌اش می‌شود در نتیجه لازم است او را به شوق بیاورید. شما می‌توانید همراه با فرزندتان ورزش كنید، با او راه بروید، دوچرخه‌سواری كنید و یا فوتبال و بسكتبال بازی كنید. یكی دیگر از راه‌های تشویق فرزندتان به ورزش، شركت‌كردن در ورزش‌های گروهی است كه موجب می‌شود سطح انرژی فرزندتان بالا رود و در ضمن همكاری و سایر ارتباط‌های اجتماعی را در كنار دیگران بیاموزد و موجب افزایش امید در او می‌شود. - از نسبت دادن صفات منفی بپرهیزید یكی از منابع عمده سخنان منفی، خانواده است. مثلا خواهر و برادرها روی هم اسم می‌گذارند. اگرچه ممكن است این رفتارها در ظاهر فراموش شود ولی گاه آثار عمیق بر كودك می‌گذارند. در این میان از همه بدتر عناوینی است كه پدر و مادر هنگام تنبیه كودك به او می‌دهند. همسالان و همبازی‌های كودك نیز می‌توانند منبع صفات منفی باشند. نسبت‌دادن صفاتی چون خیكی، كوتوله، دراز، لاغر، عینكی و... موجب تخلیه انرژی ذهنی می‌شود و كودك اعتماد به‌نفس خود را برای پیگیری هدف خود (حتی اهداف به ظاهر ساده) از دست می‌دهد. لازم است پدر و مادرها دقت كنند كه لباس، مدل مو، كفش و كیف مدرسه و سایر وسایل فرزندشان انگشت‌نما نباشد. نیازی هم نیست چیزهای گران بخرید فقط توجه داشته فرزندتان تمیز و مرتب باشد و لباس‌هایش زیادی بزرگ یا كوچك نباشد. - فرزندتان را بجا تحسین كنید یافته‌ها نشان می‌دهند كودكانی كه برای رفتار خوبشان پاداش می‌گیرند، آنچه را از آنها انتظار می‌رود به سرعت می‌آموزند اما اگر به رفتار مطلوب كودك بی‌اعتنایی شود، كودك از آن رفتار دست می‌كشد. بنابراین برای دستیابی به بهترین نوع یادگیری، لازم است فرزندتان را تشویق كنید و او را در آغوش بكشید. برخی از پدران و مادران نسبت به رفتار خوب و موفقیت فرزندشان بی‌تفاوت هستند اما همین پدر و مادرها با مشاهده كوچك‌ترین اشتباهی، بی‌درنگ فرزندشان را مورد انتقاد قرار می‌دهند. این‌گونه رفتارهای نامتعادل، باعث كم‌امیدی فرزندان می‌شود. پس رفتارتان را بررسی كنید و اگر لازم است، تغییراتی در آن بدهید. در واقع هر بار كه فرزندتان را تحسین می‌كنید و محبت و سربلندی‌تان را نشان می‌دهید، به نیروی اراده و امیدواری او می‌افزایید. - به فعالیت‌های فرزندتان، علاقه نشان بدهید بیشتر اوقات، پدر و مادرهای گرفتار فرصت كافی برای فعالیت‌های كودكانشان ندارند اما لازم است در مواقع مناسب، برای تشویق فرزندتان حضور داشته باشید، درباره كارهایش بپرسید، نكاتی را برای پیشرفت او پیشنهاد كنید و انتقاد و تحسین را در كنار هم به كار ببرید. شركت در فعالیت‌های فوق برنامه مدرسه برای پرورش امید فرزندتان مهم است. فرزند شما به تشویق‌تان نیاز دارد تا به این فعالیت‌ها علاقه‌مند باقی بماند. زمانی كه فرزندتان متوجه شود كه شما به فعالیت‌های او علاقه دارید، احساس اطمینان و غرور بیشتری می‌كند و اطمینان و غرور، از ویژگی‌های پرامیدبودن است. فراموش نكنید كه كودكان حتی وقتی به نظر می‌رسد كه بزرگ شده‌اند، موجودات حساسی هستند.